← Terug
Archief 745
Inventaris 745-388
Pagina 186
Dossier 24
Jaar 1942

Registerblad / grootboekpagina.

Samenvatting

Dit document is een administratieve lijst van marktkooplieden in Amsterdam, opgesteld tijdens de Duitse bezetting. De tabel is systematisch ingericht om de identiteit, woonplaats en de economische activiteit van individuen vast te leggen. Opvallend is de variëteit aan handelswaar, variërend van levensmiddelen (visch, ijs, koffiesurrogaat) tot textiel en huishoudelijke artikelen (porselein, lampen). De kolom 'Markt' vermeldt bekende Amsterdamse locaties zoals de Albert Cuypstraat, het Waterlooplein en de Dapperstraat, maar ook specifieke locaties zoals de Gaaspstraat en de Joubertstraat. Veel van de vermelde adressen bevinden zich in de Jodenbuurt of de Transvaalbuurt. Het handschrift is duidelijk en professioneel, wat duidt op een officiële gemeentelijke of politionele registratie. Het gebruik van aanhalingstekens (") als ditto-tekens is consequent toegepast voor herhaalde locaties of data.

Historische Context

De datering (december 1941 - januari 1942) is cruciaal voor de interpretatie van dit document. Dit was de periode waarin de anti-Joodse maatregelen van de nazi-bezetter in Nederland intensiveerden. In november 1941 werd verordening 198/1941 van kracht, die Joden verbood om op reguliere markten te staan. Als gevolg hiervan werden in Amsterdam specifieke "Joodse markten" ingesteld, zoals op het Waterlooplein, de Gaaspstraat en de Joubertstraat. Joodse handelaren mochten enkel nog op deze aangewezen plekken hun waren verkopen aan een uitsluitend Joodse klandizie. De namen op deze lijst (zoals Snapper, Vleeschdrager, Wijnschenk en Zomerplaag) zijn veelal herkenbaar als Joodse familienamen. Dit register fungeerde derhalve als een instrument voor de isolatie en economische uitsluiting van de Joodse bevolking van Amsterdam. Voor veel van de personen op deze lijst vormde deze registratie een voorbode van de deportaties die in de zomer van 1942 op grote schaal zouden beginnen. Het document is een tastbaar bewijs van de bureaucratische precisie waarmee de vervolging werd voorbereid.

Genoemde Personen

A. Appelman A. Truder A. Visser A. de Vries A. v. d. Veen B. Zomerplaag G. Snapper J. Koekoek J. Vermeulen J. Vleeschdrager J. Waterman J. Wijnschenk J. Willing J. v. d. Velden L. Vos L. Wiks M. Springer M. Vreeland M. Waltega P. v. d. Doesstr R. Bothastraat S. Koekoek S. de Vries

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Transcriptie

| Naam | geb. datum | adres | artikel | datum teekening plaats | Markt. | | :--- | :--- | :--- | :--- | :--- | :--- | | J. H. G. Snapper | 31-7-04 | Geuzenstraat 50 II | Lampen - kooklantaarns | 29-12-41 | Alb. Cuypstr. | | M. Springer | 1-2-90 | Lepelstraat 65 | Garen en band. | 19-1-42 | Waterlooplein | | A. Appelman | 5-4-03 | P. v. d. Doesstr. 70 hs | Stoffen | 5-1-42 | " " | | A. Truder | 21-6-34 | 1e Jan v. d. Heydenstr. 12 hs | Porcelein | 19-1-42 | " " | | A. v. d. Veen | 15-5-04 | Overtoom 12. Westraan | Koffiesurrogaat | 5-1-42 | Nieuwmarkt | | J. v. d. Velden | 12-12-90 | Ger. Doustr. 44 II | Onges. en cons. ijs | 29-12-41 | Alb. Cuypstr. | | J. J. Vermeulen | 17-9-11 | Wagenaarstraat 52 II | Ger. visch | 12-1-42 | Dapperstraat | | P. H. A. Visser | 14-2-10 | Koningsstraat 41 | Damesmode art. | 12-1-42 | " " | | J. Vleeschdrager | 19-11-16 | Reitzstraat 17 hs | Aard. gr. en fr. | 19-1-42 | Joubertstraat | | L. Vos | 17-9-97 | Saffierstraat 44 I | Textiel | 19-1-42 | Gaaspstraat | | M. Vreeland | 10-4-05 | Boterdiepstraat 20* | Stoffen en zijde | 19-1-42 | " " | | A. de Vries | 3-5-81 | Kwamenbewal 92 I [waarschijnlijk Kloveniersburgwal] | Textiel | 19-1-42 | Waterl. plein | | S. de Vries | 22-3-91 | " " " | Textiel | 19-1-42 | Gaaspstraat | | M. Waltega | 23-9-89 | Chr. de Wetstr. 70 II | Scheermessen etc. | 19-1-42 | Joubertstraat | | J. Waterman | 16-2-01 | Pl. Parklaan 4 III | Textiel | 19-1-42 | Waterl. pl. | | J. J. Willing Lermens | 10-9-72 | Goudsbloemstr. 55 III A | Wildsagerijen | 29-12-41 | Lindengracht | | L. Wiks | 10-4-77 | Nw Amstelstr. 18 II | Textiel | 19-1-42 | Waterlooplein | | J. Wijnschenk | 4-8-14 | Tilanusstraat 75 I | Versche visch | 19-1-42 | Gaaspstraat | | B. Zomerplaag | 20-11-97 | R. Bothastraat 10 hs | Heeren dassen | 19-1-42 | " " | | J. Koekoek | 26-6-96 | Valkenb. straat 12 II | Onges. Manufacturen | 19-1-42 | " " | | S. Koekoek | 23-8-10 | " " " " | Manufacturen | 19-1-42 | " " |