← Terug
Archief 745
Inventaris 745-377
Pagina 229
Dossier 17
Jaar 1942

Getypte brief (doorslag/carbon-kopie) op officieel briefpapier van de Joodsche Raad voor Amsterdam.

20 oktober 1942.

Samenvatting

Deze brief dient als een formele oproep voor een spoedvergadering van een subcommissie van de Joodsche Raad. De kern van de brief is de verwijzing naar "mededeelingen" die de voorzitters Asscher en Cohen de dag ervoor hadden gedaan. Gezien de uiterst precaire situatie in oktober 1942, toen de grootschalige deportaties vanuit Amsterdam in volle gang waren, betroffen dergelijke mededelingen vrijwel altijd nieuwe verordeningen van de Duitse bezetter (de *Beauftragte*), wijzigingen in de vrijstellingslijsten (*Sperren*) of de logistiek rondom de transporten naar Westerbork. Het document valt op door de strikte administratieve structuur; elke genodigde wordt geïdentificeerd met een specifiek registratienummer (A-nummer). Dit weerspiegelt de bureaucratische controle die de bezetter via de Joodsche Raad uitoefende op de Joodse bevolking.

Historische Context

In de herfst van 1942 bevond de Joodse gemeenschap in Nederland zich in de diepste crisis. De Joodsche Raad werd door de nazi's gedwongen mee te werken aan de uitvoering van de anti-Joodse maatregelen, terwijl de Raad zelf probeerde door middel van commissies en personeelsvrijstellingen zo veel mogelijk mensen (tijdelijk) te beschermen tegen deportatie. De "Commissie voor de Sociaal-Economische Belangen der Joden" hield zich bezig met de restanten van het maatschappelijk leven van de Joden die nog niet gedeporteerd waren, waaronder werkverschaffing en armoedebestrijding. De bijeenkomst op de Nieuwe Keizersgracht 58 (het hoofdkwartier van de Raad) laat zien dat men tot op het laatste moment probeerde om via overlegstructuren de belangen van de gemeenschap te behartigen, hoewel de werkelijke macht volledig bij de Duitse autoriteiten lag. De vage stempel van november 1942 suggereert dat dit document nog weken na de bewuste vergadering door de administratie circuleerde.

Genoemde Personen

A. Asscher A. Gans A. van Praag B. Schoten D. Cohen J. Waterman M. Polak P. Scholten S. de Vries

Thema's

Jodenster/Maatregelen Kamp Westerbork Razzia & Arrestatie

Transcriptie

[Bovenaan gecentreerd:] **JOODSCHE RAAD VOOR AMSTERDAM** VOORZITTERS: A. ASSCHER EN PROF. DR. D. COHEN [Rechtsboven in een vaag kader:] Onder d. Toezicht van d. Beauftragte b. d. Joodsche Raad [datum onleesbaar] 25 OCT. 1942 [Rechtsonder het kopje:] AMSTERDAM-C., 20 October 1942. NIEUWE KEIZERSGRACHT 58 TELEFOON 35500 - 36154 - 36164 [Links:] Aan de Heeren Leden van de Commissie voor de Sociaal-Economische Belangen der Joden, te dezer Stede. [In de linkerbovenhoek handgeschreven in blauw potlood:] 710 [Tekst van de brief:] In aansluiting aan de besprekingen, die hedenochtend met Uw College hebben plaatsgehad, verzoeken wij U beleefd de Leden van Uw Commissie op te roepen, teneinde met hen een beraadslaging te houden over de door den Voorzitter der Joodsche Raad voor Amsterdam gisterenmiddag gedane mededeelingen. De bijeenkomst zal plaats hebben op Donderdag 22 dezer, des middags te 4.30 uur, in de bestuurskamer van de Joodsche Raad, Nieuwe Keizersgracht 58. Aangezien het wenschelijk is, dat ook diegenen uwer Commissieleden, die tot nog toe niet in de gelegenheid waren aan de werkzaamheden deel te nemen, aanwezig zijn, wordt U verzocht tevens de navolgende heeren uit te noodigen: [Lijst met namen en nummers:] J. van den Bergh — Registr. no. A-1492 A. Gans — Registr. no. A-1322 B. Schoten — Registr. no. A-1324 P. Scholten — Registr. no. A-1307 A. van Praag — Registr. no. A-1107 S. de Vries — Registr. no. A-1020 M. Polak — Registr. no. A-1014 J. Waterman — Registr. no. A-1019 [Links onderaan, handgeschreven in inkt:] 9/11-42 [onleesbare paraaf] [Midden over de tekst, vage blauwe stempel:] 11 NOV. 1942 [Onderaan links getypt:] (Reg. No. A-1492)