← Terug
Archief 745
Inventaris 745-275
Pagina 459
Dossier 24
Jaar 1939

Administratieve kaart/oproepingskaart betreffende marktwezen.

Februari 1939 – juni 1939 (met verwijzingen naar december 1938).

Samenvatting

Dit document is een ambtelijke kaart die de handhaving van marktvergunningen in Amsterdam in 1939 illustreert. De kern van de zaak is een geschil over de 'voorkeurskaart' (een bewijs dat recht geeft op een vaste staanplaats) van de heer M. Davidson op de Albert Cuypmarkt. **Belangrijke observaties:** 1. **Verzuim:** Davidson wordt opgeroepen omdat hij zijn plek op de Albert Cuypstraat niet "geregeld bezet". Dit was (en is) een overtreding, omdat schaarse marktplaatsen bezet moeten worden om de markt vitaal te houden. 2. **Mogelijke fraude:** Hoewel Davidson een doktersverklaring had ingeleverd om zijn afwezigheid te rechtvaardigen, merkt de controleur op dat hij wel op andere markten (Nieuwmarkt en Westermarkt) wordt gesignaleerd. 3. **Economisch motief:** De inspecteur concludeert dat Davidson de plek op de Albert Cuyp slechts "bezet houdt" om pas in het hoogseizoen op te duiken. Dit wordt gezien als oneerlijk tegenover marktkooplui die het hele jaar door aanwezig zijn ("geregelde bezetters"). 4. **Sanctie:** Ondanks een aanvankelijk uitstel van twee maanden (verleend op 27 februari), lijkt de voorkeurskaart uiteindelijk op 20 mei 1939 te zijn ingetrokken.

Historische Context

Dit document biedt een inkijkje in de strenge regulering van de Amsterdamse dagmarkten vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. De Albert Cuypmarkt was destijds al een centrale economische plek. Voor marktkooplui was een voorkeurskaart van levensbelang; het verlies ervan betekende vaak het einde van hun vaste standplaats. De genoemde adressen (Albert Cuypstraat en Govert Flinckstraat) liggen in de Pijp. De heer M. Davidson woonde op loopafstand van zijn marktplaats. Gezien de datum (1939) en de naam Davidson, is het zeer waarschijnlijk dat de betrokkene van Joodse afkomst was. In de jaren direct na dit document (1940-1941) zouden de regels voor Joodse marktkooplui door de bezetter drastisch en op discriminerende wijze worden gewijzigd, wat deze administratieve kaart een beladen historisch randje geeft.

Genoemde Personen

M. Davidson

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Organisaties

Marktwezen

Transcriptie

**[Stempel linksboven:]** № 25 / 36 / M. 1939 23/2/39 [handgeschreven] **[Linkerkolom:]** Opgeroepen per (datum) 27 Febr. 39 (uur) 9.- wegens niet geregeld bezetten plaats op de markt Alb. Cuypstraat voorkeurskaart no. 348 heeft 10/12 ’38 een doktersverklaring ingeleverd. Komt echter geregeld o/a Nieuwmarkt en Westermkt. Aan M. Davidson Gv. Flinckstraat 368 Voorkeurskaart ingetrokken dd. 20/5 ’39 ? **[Rechterkolom - Aanteekeningen Inspecteur:]** 2 maanden uitstel 27-2-39 [Handtekening/Paraaf] Th. van Moerkerken ter kennisneming. Gegeven, onder mededeeling, dat sinds uitreiking V.K. op 12/11-38 slechts ÊÊn maal van plaats gebruik heeft gemaakt. Heeft bedoeling van D. te wachten, tot het topseizoen en dan plaats te bezetten, waardoor de geregelde bezetters worden gedupeerd. 7/3 ’39 [Paraaf] 26/3 ’39 [Paraaf] 2/6 ’39 [Paraaf]