← Terug
Archief 745
Inventaris 745-311
Pagina 371
Dossier 21
Jaar 1940

Doorslag van een officiële brief (dienstbrief).

3 december 1940. Van: De Directeur (vermoedelijk van een Amsterdamse gemeentelijke dienst, gezien de context van het Marktwezen). Aan: Den Heer Directeur van het Gemeentelijk Girokantoor, O.Z. Voorburgwal 274, Amsterdam-Centrum.

Samenvatting

Dit document is een zakelijke mededeling betreffende personele wijzigingen in de top van de Amsterdamse gemeentelijke dienst "Marktwezen". De kernpunten zijn: 1. **Ontslag Dr. A. van der Laan:** Per 1 november 1940 is hij niet langer directeur. 2. **Aanstelling C.F. Sixma:** Hij neemt de functie waar als waarnemend directeur. 3. **Ontheffing Mr. A. van Praag:** Hij was de aangewezen vervanger (beheerder) bij afwezigheid van de directie, maar is per 26 november 1940 uit die functie ontheven. Het taalgebruik is formeel-ambtelijk ("heb ik de eer U hierbij te berichten") en hanteert de spelling van voor de grote spellingshervorming (bijv. "den Heer", "heeren").

Historische Context

De datum van dit document, **3 december 1940**, is cruciaal voor de historische duiding. Nederland was op dat moment ruim een half jaar bezet door nazi-Duitsland. De ontslagen en functiewijzigingen die hier worden genoemd, vallen samen met de uitvoering van de eerste anti-Joodse maatregelen in de Nederlandse ambtenarij. In oktober 1940 moesten alle ambtenaren de zogenaamde 'Ariërverklaring' tekenen. Kort daarna, op 21 november 1940, werden alle Joodse ambtenaren door de bezetter geschorst. **Mr. Arnold van Praag**, die in dit document wordt genoemd als ontheven uit zijn functie (per 26 november), was een Joodse jurist en ambtenaar. Zijn ontslag is een direct gevolg van deze antisemitische maatregel. Hoewel de brief zeer droog en administratief van aard is, vormt het een direct bewijs van de "zuivering" van het Amsterdamse ambtenarenapparaat aan het begin van de bezetting. De brief dient om het Girokantoor (waar de financiële stromen van de stad liepen) te informeren over wie er nog tekenbevoegd was voor de dienst.

Genoemde Personen

A. van Praag C.F. Sixma O.Z. Voorburgwal

Thema's

Duitsland/Oosten Jodenster/Maatregelen

Organisaties

Marktwezen

Transcriptie

[Rechtsboven handgeschreven:] A. Müller [?] [Rechtsboven getypt:] VD/HG. [Midden boven handgeschreven:] verzonden 3/12 den Heer Directeur van het Gemeentelijk Girokantoor, O.Z. Voorburgwal 274, Amsterdam-Centrum. Wijk 3. 10/50/1 M. 3 December 1940. Voor de goede orde heb ik de eer U hierbij te berichten, dat Dr. A.v.d.Laan sedert 1 November jl. is ontslagen van zijn functie als directeur van het Marktwezen. Als beheerder in den zin van de regelen krachtens artikel 122 der Gemeentewet c.a. treedt op de hoofdambtenaar C.F. Sixma, waarnemend directeur. Voorts bericht ik U, dat Mr. A. van Praag, die krachtens besluit van Burgemeester en Wethouders van 23 November 1934 no. 2725 Fin.1934/785 L.M.1934 als beheerder was aangewezen bij ontstentenis afwezigheid of ongesteldheid van de heeren Dr. A. van der Laan en C.F. Sixma sedert 26 November jl. van zijn functie is ontheven. De Directeur,